Regułą jest, iż w momencie zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami powstaje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Wspólność majątkowa obejmuje przedmioty, które zostały nabyte przez małżonków w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
Skład majątku wspólnego
Do składników majątku wspólnego zgodnie z treścią art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należą w szczególności:
a) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
b) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
c) środki zgromadzone na rachunku otartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
d) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jeśli wchodząc w związek małżeński byliśmy już właścicielami nieruchomości to nieruchomość ta stanowi nasz majątek osobisty. Jednakże, dochód z wynajmu tejże nieruchomości jest już majątkiem wspólnym, gdyż jest dochodem z majątku osobistego.
Składki emerytalne, jako składnik majątku wspólnego
Doświadczenie pokazuje, iż największe zdziwienie budzi fakt, iż majątkiem wspólnym są środki zgromadzone na rachunkach otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego oraz składki zewidencjonowane na subkoncie prowadzonym przez ZUS. Wszystkie środki zgromadzone na takich funduszach obojga małżonków wchodzą do majątku wspólnego bez względu na to, czy zostały zgromadzone – w całości lub w części – w czasie trwania wspólności ustawowej, czy też jeszcze przed jej powstaniem. Przepis ten ma za zadanie chronić małżonków, którzy w trakcie związku małżeńskiego nie byli aktywni zawodowo. Jednakże osobiście, widzę pewną niekonsekwencję ustawodawcy i uważam, iż podziałowi powinny podlegać wyłącznie środki zgromadzone na funduszu w czasie trwania związku małżeńskiego, a te zgromadzone przed jego zawarciem powinny stanowić majątek osobisty każdego z małżonków.
Konsekwencje wspólności ustawowej małżeńskiej
Konsekwencją wspólności ustawowej małżeńskiej jest to, iż co do zasady żaden z małżonków nie może zakupić nieruchomości, która będzie stanowić wyłącznie majątek osobisty jednego z nich, a zakup np. samochodu przez jednego małżonka spowoduje, iż ten samochód wejdzie do majątku wspólnego małżonków, nawet pomimo tego, że w dowodzie rejestracyjnym będzie widniał wyłącznie jeden z małżonków. Jeśli wyłącznie jeden z małżonków pracuje to jego wynagrodzenie będzie należeć także do drugiego, niepracującego zawodowo małżonka.
W zgodnych małżeństwach kwestie co stanowi majątek osobisty, a co wspólny z reguły nie mają znaczenia i małżonkowie traktują wszystko jako wspólne, jednakże już w przypadku rozwodu i podziału majątku okoliczności, kiedy dana rzecz została zakupiona, skąd pochodziły środki na jej zakup, modernizację ma kluczowe znaczenie.
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy, a niniejszy wpis ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.