Zachowek, popularnie lecz błędnie nazywany także zachówkiem jest instytucją prawa cywilnego, której zadaniem jest ochrona najbliższych spadkobierców w sytuacji, gdy w wyniku sporządzonego przez spadkodawcę testamentu nie doszli oni do dziedziczenia. Uprawnieni do zachowku to zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku, gdyby testament nie został sporządzony. Oznacza to, że nie zawsze rodzice spadkodawcy będą uprawnieni do zachowku. Możliwość domagania się zapłaty zachowku na ich rzecz powstanie dopiero w sytuacji, gdy spadkobierca nie miał dzieci, wnuków. Każdy sytuacja wymaga w tym zakresie indywidulanej analizy.
Wysokość zachowku
Zachowek należy się w wysokości 1/2 bądź 2/3 części, którą dziedziczylibyśmy, gdyby testamentu nie było. Oznacza to, że jeśli przypadający nam udział spadkowy wynosiłby 1/4 masy spadkowej, to zachowek nam przypadający to 1/8 masy spadkowej. W sytuacji uprzywilejowanej są małoletnie dzieci oraz osoby niezdolne do pracy, dla nich właśnie przepisy przewidują zachowek w wysokości 2/3 części, którą nabyliby na podstawie ustawy. Za osobę niezdolną do pracy uznaje się także osobę, która przeszła na emeryturę. Brak pełnoletności i niezdolność do pracy są oceniane na moment śmierci spadkodawcy.
Podstawą wyliczenia wysokości zachowku jest wartość masy spadkowej, czyli tego ,co spadkodawca po sobie zostawił. Do wartości masy spadkowej wlicza się także darowizny, które uczynił za swojego życia na rzecz osób bliskich i dalszych. Tyle, że darowizny uczynione na rzecz osób, które nie są spadkobiercami oraz nie są uprawnione do zachowku nie będą podlegać wliczeniu, jeśli zostały uczynione co najmniej 10 lat przed śmiercią spadkodawcy.
Termin na dochodzenie zachowku
Termin, w którym możemy domagać się zachowku wynosi 5 lat. Początek jego biegu to śmierć spadkodawcy lub ogłoszenie jego testamentu. Termin rozpocznie swój bieg w momencie śmierci spadkodawcy, jeśli chcemy domagać się zachowku od osób obdarowanych jeszcze za życia spadkodawcy, w przeciwnym wypadku 5 letni termin rozpoczyna swój bieg od ogłoszenia testamentu. Co istotne, może zdarzyć się tak, że do wypłaty zachowku będą uprawnione różne osoby, gdyż dla przykładu jedna została obdarowana za życia, a drugiej zapisano majątek w testamencie. Są to istotne kwestie, na które trzeba zwracać szczególną ostrożność: terminu ,w którym można domagać się zapłaty zachowku nie można przywrócić.
Obniżenie zachowku
Wysokość zachowku może być przez Sąd miarkowana ze względu na zasady współżycia społecznego. Profesjonalna pomoc może spowodować, aby zmniejszyć wysokość zachowku lub niekiedy nawet całkowicie zwolnić się z obowiązku jego zapłaty.