Przemoc domowa jest zjawiskiem, które może trwać wiele lat zanim ofiara odważy się zawalczyć o siebie i zwrócić się o pomoc do organów ścigania. Jest to zjawisko, które pojawia się w wielu rodzinach, niezależnie od statusu majątkowego. Przemoc może przybrać formę fizyczną, psychiczną oraz ekonomiczną.
Zarówno przepisy cywilne, jak i karne umożliwiają ofierze przemocy ubieganie się o zadośćuczynienie, jak i odszkodowanie od sprawcy. Celem zadośćuczynienia jest złagodzenie doznanych cierpień, rekompensata krzywdy. Krzywda to nic innego niż wszelkie ujemne następstwa przemocy domowej – uszkodzenia ciała, rozstrój zdrowia, ból, przeżycia psychiczne. Odszkodowanie ma przywrócić nasz stan majątkowy do stanu przed zdarzeniem, pod tym pojęciem można domagać się zwrotu wszelkich wydatków poniesionych z leczeniem (opieka psychologa, leki, dojazdy do lekarzy).
Droga karna
Jeśli przeciwko oprawcy prowadzona jest sprawa karna to pokrzywdzony może, aż do zamknięcia przewodu (ostatniej rozprawy) złożyć wniosek, znajdujący swoje oparcie w art. 46 kodeksu karnego o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Jeżeli doszło do skazania, a ofiara w toku postępowania karnego nie domagała się zadośćuczynienia, to rekompensaty pieniężnej za doznane krzywdy można domagać się w toku postępowania cywilnego. W przypadku dysponowania wyrokiem karnym czas na skierowanie sprawy do postępowania cywilnego to 20 lat od momentu popełnienia przestępstwa.
Droga cywilna
Osoba, która doznała przemocy może domagać się zadośćuczynienia oraz odszkodowania na drodze postępowania cywilnego. Jeśli dysponuje się wyrokiem karnym skazującym sprawcę czynu, to proces o zadośćuczynienie będzie szybszy. Sąd cywilny jest związany wyrokiem skazującym, w toku postępowania nie będzie już ustalał,czy do przemocy doszło oraz ile ona trwała. Jeśli, zaś nie dysponuje się skazującym wyrokiem karnym trzeba winę sprawcy w toku postępowania udowodnić. Najlepszym sposobem są świadkowie nieprawidłowych zachowań oprawcy. Do przemocy domowej często dochodzi wyłącznie w domu, o problemie nie wie najbliższa rodzina, sąsiedzi. Wówczas najlepszym dowodem będą nagrania, zdjęcia, raporty z obdukcji. Roszczenie o zadośćuczynienie i odszkodowanie przedawnia się z upływem 3 lat od zdarzenia (oczywiście, termin ten wynosi 3 lata, wówczas gdy nie dysponujemy wyrokiem skazującym wydanym przez sąd karny).
Niezależnie od drogi postępowania – karnej czy tez cywilnej sąd ustalając wysokość zadośćuczynienie zobligowany jest z jednej strony wziąć pod rozwagę rozmiar doznanej krzywdy (wpływ przemocy na funkcjonowanie człowieka), zaś z drugiej strony musi pamiętać o tym, że wysokość zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych graniach odpowiadających aktualnym warunkom i stopie życiowej społeczeństwa. Do każdego procesu warto być przygotowanym – faktury za leczenie, zeznania świadków, raporty z obdukcji, nagrania przemocy, takie dowody znacznie przyśpieszają proces oraz ułatwiają uzyskanie odszkodowania i zadośćuczynienia.